Plan predela - Područje Velikog blata

5.6 Zona zaštite autohtone vegetacije
Ova zona podrazumeva samo jezero, kao i postojeće vlažne ekosisteme
u južnom delu obale Velikog blata. Ona ima veliki značaj zbog bogatstva
biodiverziteta močvarne flore, faune i posebno, ornitofaune, i zato se
planira povećanje stepena zaštite u skladu sa Ramsarskom konvencijom,
konvencijom o očuvanju migratornih vrsta divljih životinja, konvencijom
o zaštiti ptica.
Samo jezero je eutrofno po svojim osobinama (dubine ~ 1,5m), i
karakterišu ga male oscilacije vodenog ogledala, visok nivo podzemnih
voda i prisustvo organskih zemljišta. Ne planiraju se nikakve
intervencije na promeni dubine jezera, njegovog sastava, niti unošenja
novih biljnih ni životinjskih vrsta. Ovo stanište takođe karekterišu
tršćaci gde se naročito sreću biljke iz sveze Phragmition (trska) ili
Magnocaricion (šaš). Na ovom prostoru se planira zaštita postojećeg
zelenila (pre svega tršćaka) i minimalni stepen direktnog korišćenja,
kako bi se minimizirao uticaj čoveka i podržalo prirodno obnavljanje
ekosistema. To praktično podrazumeva minimalne intervencije u
prostoru, koje se odnose na sadnju trske na južnoj i istočnoj strani,
jer se radi o vrstama svetlosti. Ona takođe ima ulogu zaštite obale
od erodibilnih udara valova. Zaštita obale na glavnom pravcu udara
vetra se ostvaruje pojasom zelenila zone veštački podignute autohtone
vegetacije, sa južne i jugoistočne strane. U vezi sa tim, na odgovarajuća
mesta se postavljaju i stanice za monitoring, radi praćenja bioloških
promena u vremenu i prostoru, kako bi se na najbolji način sagledao
kompleks prirodnih i antropogenih pojava, uticaja i procesa.
Odnos sa okolnim zonama se ostvaruje jednom glavnom pešačkom
stazom, a postoji i sistem staza saznanja. Staze saznanja su posebno
obeležene staze koje povezuju različite prirodne pojave (botaničke,
zoološke, geološke, ekološke) ili istorijsko-kulturne objekte.
Primarna funkcija im je edukacija (obnavljanje i sticanje novih znanja,
kontakt sa prirodom itd.)
Poseban sadržaj koji se predviđa jesu staze saznanja (pleksiglas
staze) koje se postavljaju iznad same vodene površine i iznad tršćaka.
Ova zona je predviđena za pasivnu rekreaciju, šetnju, samo određenim
danima, uz pratnju obučenog vodiča. Bogatstvo ornitofaune u ovom
području omogućava i organizovano posmatranje ptica, slušanje njihovih
zvukova. Takođe su na određenim mestima postavljene i hranilice za
ptice.

Površina zone zaštite autohtone vegetacije iznosi 2,7 km2
57 % ukupne površine užeg područja Velikog Blata. Ukupna dužina staza
saznanja na izdvojenom području iznosi 4,6 km, od čega dužina pleksiglas
staza iznosi 1,9 km, a dužina staza od drveta je 2,7 km. Deo pešačke staze
odakle se prilazi zaštićenom kompleksu je dužine 1,7 km. Ova pešačka
staza istovremeno omeđuje zonu sa južne staze.

5.7 Zona alternativnog izvora energije
Razlozi planiranja zone alternativnog izvora energije su u nameri
da se ublaže aktuelna ekološka opterećenja, direktno uzrokovana
sagorevanjem fosilnih goriva. Pored toga, deo Panonske nizije severno
od Dunava je bogat vetrom i utvrđeno je da je pogodan za izgradnju
vetrogeneratora, jer postoji izgrađena putna infrastruktura, električna
mreža, blizina velikih centara potrošnje električne energije itd.
Dodatni razlog je pokušaj smanjenja postojeće dinamike eksploatacije
fosilnih goriva, koja dovodi do prevremenog iscrpljivanja njihovih
rezervi. Takođe, izgradnjom vetroparkova se nadoknađuje deficit
energije, koji se do sada uvozio (u našoj zemlji iznosi 10 % ukupne
nacionalne potrošnje).
Vetar predstavlja neiscrpan ekološki izvor energije čiji je
globalni potencijal višestruk. Zimski period je naročito povoljan za rad
vetrogeneratora jer je tada veći aeropotencijal, kao i potrošnja energije.
Na istraživanom području, srednja godišnja brzina vetra iznosi 5 m/s,
što je povoljna vrednost za izgradnju vetroparkova. Gustina energije vetra
iznosi između 5 i 6 KWh/m2
100 m iznosi od 1-2 MWh/m2
energije može biti stohastičnost, odnosno nepredvidivost vetra, čime
ovaj način ne sme biti osnovni u proizvodnji energije (u okviru EES-a).
, dok aeroenergetski potencijal na visini od
godišnje. Nedostatak ovog vida proizvodnje
Duž severoistočne granice užeg područja Velikog Blata planira se
postavka sistema vetroagregata sa modernim trokrakim vetroturbinama
nominalne snage 1,3 MW. Jedan vetroagregat izgrađuje čelični konusni
stub visine , i prečnika turbine . Istraživano područje se svrstava u
4. klasu hrapavosti (otvorena hrapava površina-niski usevi, raštrkane,
visoke prepreke) i stoga je potrebno vetroagregate podići na visinu
iznad svake prepreke da bi se umanjio njihov uticaj na brzinu vetra.
Ova zona sadrži i objekat koji ima ulogu naučno-istraživačkog centra,
za istraživanje alternativnih izvora energije, održavanje predavanja,
seminara, radionica kroz koje se oni približavaju stručnoj i široj javnosti.
Pristup se ograničava na jedan strogo kontrolisan prilaz iz pravca
puta Beograd-Pančevo.
Površina zone alternativnog izvora energije iznosi 0,14 km2
odnosno 3 % ukupne površine užeg područja Velikog Blata.
Površina celog užeg područja Velikog Blata iznosi približno 4,74 km2.

6.ZAKLjUČAK
Glavni ciljevi izrade plana predela za uže područje Velikog
blata su vezani za globalne ciljeve planiranja i uređivanja predela
(prevazilaženje konflikata i usklađivanje različitih delovanja i
potreba ljudi) koji su prilagođeni konkretnom, istraživanom području.
Osnovu za izradu ovakvog plana činili su podaci dobijeni
istraživanjem karti područja, analize literature, kao i terenska
istraživanja. Analizom dobijenih podataka urađena je SWOT analiza,
na osnovu koje su izvedene moguće varijante koncepta plana predela.
Održivija i uspešnija varijanta je detaljno razrađena po zonama, u skladu
sa postavljenim ciljevima.
Na ovaj način dobija se plan predela koji predviđa najusklađeniji
raspored sadržaja i aktivnosti u cilju ostvarenja najbolje
funkcionalnosti predela i povećanja njegove estetske vrednosti uz
poštovanje ekoloških zakonitosti, radi očuvanja samog predela i njegovog
održivog korišćenja.

SADRŽAJ PLAN PREDELA ZA UŽE PODRUČJE VELIKOG BLATA
1.UVOD
1.1.Istorijat
1.2. Granice područja
1.3. Planski razvoj područja
1.4. Izvod iz zakonske regulative
1.5.Ciljevi
1.6. Metodologija izrade plana
2. ANALIZA USLOVA SREDINE
2.1. Klimatske karakteristike
2.2. Hidrološke karakteristike
2.3. Geološke karakteristike
2.4. Fiziografija
2.5. Karakteristike zemljišta
2.4.1. Nagib i visinski pojasevi
2.4.2. Ekspozicija terena
2.5.1. Pedološke karakteristike
2.5.2. Bonitet zemljišta
2.5.3. Ugroženost zemljišta erozijom i vodom
2.6.Flora i fauna
2.7. Socio-ekonomske i kulturne prilike
2.7.1. Postojeći način korišćenja zemljišta
3. ANALIZA VREDNOVANjA POGODNOSTI – DIJAGNOZA PREDELA
3.1. Vrednovanje pogodnosti za poljoprivredu
3.2. Vrednovanje pogodnosti za rekreaciju
3.3. Vrednovanje pogodnosti za izgradnju
3.4. Ček liste
4. KONCEPT RAZVOJA I UREĐENjA UŽEG PODRUČJA VELIKOG BLATA
4.1. Karta biotopa užeg područja
4.2.SWOT analiza
4.3.Ciljevi i zadaci
4.4. Konceptne varijante plana predela
5. PLAN PREDELA ZA UŽE PODRUČJE VELIKOG BLATA
5.1 Zona prilaza
5.2 Zona stanovanja
5.3. Zona rekreacije
5.4 Zona edukacije
5.5 Zona veštački podignute autohtone vegetacije
5.6 Zona zaštite autohtone vegetacije
5.7 Zona alternativnog izvora energije
6. ZAKLjUČAK
7. LITERATURA
8.PRILOG

Učesnici na projektu:
Bojana Jovanović
Marko Nikolajević
Nevena Pejović
Nevena Petronijević